Sintercolette

Is Sint de baas van Piet of niet? Is Piet zwart als gevolg van een slecht onderhouden schoorsteen of is er een andere verklaring voor de kleur van zijn huid? Volgens sommigen is dit een futiele discussie, een bewuste aanval op een mooie traditie van de Lage Landen die we in ere moeten houden (zoals levende visjes drinken of katten van een toren gooien), volgens anderen een pittige discussie waard.

Discriminatie zit wel vaker in een mooi pak. Het beeld van Sinterklaas en zijn ‘knecht’ bevestigt machtspatronen. Geen haan die er naar kraait, ‘we zijn het zo gewoon‘, en we onderschrijven stilzwijgend dat het zo hoort. Het werkt net zo bij speelgoed. Meisjes krijgen een keukentje en een stofzuiger van Sinterklaas, jongens een doos Legoblokken en 10 jaar later zeggen ze in de klas in koor dat het logisch is dat vrouwen meer tijd steken in de opvoeding en het huishouden steken dan mannen. We oogsten wat we zaaien. Dus zaaien we maar beter iets nieuws.

Ik gooi er nog wat bovenop. Alle kinderfeesten draaien om mannen. Sinterklaas en zijn Piet, de Kerstman, De Drie Koningen, ja, zelfs de Paashaas is een vent. Waarom is dat zo? Waarom hebben we geen feest waarin een vrijgevige vrouw van pakweg midden veertig de hoofdrol speelt? Geen heks zoals La Befana in Italië, maar een doorsnee vrouw van middelbare leeftijd met licht grijzend haar en volle maten, die eens per jaar stevig uit de bol gaat met een knaller van een kinderfeestje.

de-yogaboom
foto: de yogaboom

Is dit geen discussie waard? Of moeten we dankbaar zijn dat deze ‘oude mannen’ zich minstens al op feestjes over de kinderen ontfermen?

Wat denk jij?

 

 

 

 

Advertenties

2 comments

  1. Ja! Dat van die vrouwen was me ook al opgevallen. Ik heb zelf zoveel vragen bij hoe we Sinterklaas vieren.
    De oorspronkelijke verhalen gaan over een figuur die

    1) belangeloos geeft aan minderbedeelden, vooral kinderen, een groep waar niemand in die tijd aandacht aan besteedde. In de interpretatie van vandaag is het een nogal eigengericht feest geworden – we geven alleen onze eigen kinderen cadeautjes – , terwijl ik echt denk dat het betekenisvoller zou kunnen zijn als er ook een dimensie was van solidariteit. Zoals Kerstmis, ik zie het in eenzelfde traditie en periode in het jaar.

    2) een Turk was! Helemaal geen gezellige Vlaamse/Kaukasische opa met witte baard.

    Wat betreft de Zwarte Pieten: ik dénk dat die zwart zijn of waren omdat ze iets duivelachtig verbeeldden. In vrij veel landen, zo heb ik me tenminste laten vertellen, is Zwarte Piet dan ook geen (zwarte) mens, maar een soort van bok, een duivel. Zie bvb de ‘Krampus’ (https://nl.wikipedia.org/wiki/Krampus).

    Voor mij is het echter een argument met het zwart van Zwarte Piet te stoppen als anderen (zijnde de ‘gekleurde minderheden’) zich eraan storen. Er zijn zat alternatieven, van een bokachtig figuur tot een schurk van een helper. Geef die het grappige karakter van de Vlaamse pieten en we zijn er, niet? Persoonlijk vind ik dat hele roetpietenverhaal immers ook wat vreemd, want wat er gebeurt is een terugkeer naar de zuiver blanke figuur – en blijft het een feest met blanke, mannelijke figuren. Ik weet niet wat de allochtone spreekbuizen daarvan vinden, echter. Maar ikzelf ben er kritisch tegenover.

    Mijn persoonlijke ideale scenario zou zijn dat de diversiteit zowel bij Sint als bij Pieten elk jaar en bij elke lokale uitbeelding/opvoering anders zou zijn. Zonder er grote verhalen rond te maken En wel hierom:

    1) ten eerste vind ik persoonlijk het niet zo goed dat kinderen jarenlang in een mythe gehouden worden. Bij mijn 3-jarige zie ik hoe sterk het leeft en hoe fel hij zichzelf dingen wijsmaakt. Dat mag, dat hoort bij de leeftijd. Ik spreek het niet tegen maar ik bevestig het ook niet. Een wisselend gezicht (en geslacht?) van sint en piet zou kinderen geleidelijk doen beseffen dat mythe en realiteit andere logica’s hebben. Mijn 3-jarige kan verschillende gezichten nog makkelijk verzoenen in zijn wereldbeeld, maar een 5-jarige denkt daar wellicht al anders over. Maar betekent dat automatisch dat hij er geen pret meer om zal hebben op de intense manier die kleuters kunnen hebben? Dat hij meteen een lagereschoolkind wordt en er TOTAAL niet meer in gelooft? Waarom kunnen er geen verschillende etnische Sinten zijn, met beide geslachten? Het zou interessant zijn kinderen op hun eigen ritme en geleidelijk hun eigen conclusies te laten maken. En interessante gesprekken opleveren 🙂

    2) Over interessante gesprekken gesproken: in mijn ideale maatschappij zou je op voorhand niet kunnen voorspellen of een bepaalde persoon man, vrouw, zwart, blank, oud of jong, Frans of Nederlandstalig zal zijn (ik woon in Brussel ;)). Want stereotypes en clichés bevestigen zichzelf en worden steeds krachtiger. Maar hoe vaker ze niet kloppen – een zwarte juf op school, een vrouwelijke wijkagent, een Nederlandstalige ambtenaar, een gekleurde hoofdfiguur zonder verdere uitleg die het ‘rechtvaardigt’ in een nationale soap of grote film – hoe minder verrast we worden en hoe minder we op voorhand bepaalde ideeën hebben. Denk ik. Dus: hoe interessant zou het zijn in je jeugd zowel een mannelijke als een vrouwelijke sint te zien, zowel een gepensioneerde als een kwieke twintiger, zowel een Turkse als een Spaanse als een Vlaamse?

    Enfin. Interessant onderwerp, hoewel ikzelf als volwassene niet per zo gepreoccupeerd ben met het hele gebeuren. Maar ook hier is enige maatschappelijke realiteit gewenst: hij IS er nu eenmaal, elk jaar is het een groot gebeuren voor hen die jonge kinderen hebben, en dus kan er maar evengoed een en ander veranderen. Gewoon, omdat het anderen stoort. Omdat het niet alleen Kaukasische bejaarde mannen zijn die graag eens alle aandacht krijgen op één dag 🙂

    Liked by 1 persoon

    • Ik heb je reactie al een keer of drie herlezen, zoveel stof tot nadenken zit erin. Ik denk dat we helemaal op eenzelfde lijn zitten: het gaat erom de vanzelfsprekendheden te doorprikken. Natuurlijk is het mij ook niet te doen om een kinderfeest te vergallen. Mijn kids zijn groot en zetten gisterenavond ook nog een schoentje. En er lag vanmorgen wat in. Heerlijk! Dankjewel voor je reactie, ik vind het heerlijk om zien dat wat ik schrijf iets losmaakt.

      Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s