Dus wij doen het onszelf aan?

Ik kon het niet. Ik kon  mijn krant niet lezen. De kop van De Standaard gisteren was genoeg om mij eerst een uur of acht te doen mokken.

‘Vrouwen doen het zichzelf aan.’ Dat huishoudelijke taken ongelijk verdeeld zijn, is de eigen schuld en de dikke bult van (hoogopgeleide)vrouwen. Ze leggen de lat veel te hoog en houden alle touwtjes zelf in handen. Geen wonder dat combineren dan moeilijk is. Dat zou blijken uit onderzoek van Simen Yilmaz, die diepte-interviews afnam van hoogopgeleide vrouwen met Vlaamse en Turkse roots.

Pardon? Serieus? Are you kidding? 

De hele dag lang vlogen vluchten vol gedachten door mijn hoofd. Een bloemlezing.

¨***

Als ik me al te pletter ergerde, wat moeten mannen hier dan van denken? Ze worden in het artikel voorgesteld als ‘aan te sturen sulletjes’, die alleen als hun Cruella Deville  aan het stuur  zit, eenvoudige taken de baas kunnen. Koken is wat hoog gegrepen, maar de vuilniszak buiten zetten lukt nog wel. Zijn er NOG grote clichés?

Cruella-de-vil-4
villains.wiki.com

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

***

Mevrouw Yilmaz stelt dat hoopopgeleide vrouwen van Turkse origine met een goede baan veel druk uit hun omgeving ervaren om aan het traditionele rollenpatroon te voldoen, terwijl vrouwen van Vlaamse origine die externe druk niet voelen. *Zware hoestbui*.

Uiteraard zullen die Vlaamse vrouwen met veel verve beweren dat zij geëmancipeerd en onafhankelijk zijn en zelf hun levenskeuzes maken, onafhankelijk van hun man..Dat zou ik ook gezegd hebben. En dat is ook zo. En tegelijkertijd is dat absoluut niet zo. Niemand is 100% resistent tegen genderstereotypering, ook hardcore feministen niet. Ook van Vlaamse vrouwen met kinderen wordt vandaag nog impliciet en expliciet verwacht dat ze meer zorg opnemen voor hun kinderen dan mannen. Dat zij, en vooral en bijna uitsluitend zij de zorg voor de hummeltjes opnemen tijdens hun eerste levensmaanden, effent het pad voor een levenslange zorgrol. Net daarom is bijvoorbeeld verplicht vaderschapsverlof zo belangrijk.

Ik illustreer. Al zoveel schooljaren lang krijg altijd ik de eerste telefoon van de school om te melden dat mijn kind gekotst heeft of gebotst heeft of een of ander probleem dat dringende ouderlijke zorg vereist. Toen ik wegging bij mijn ex, kreeg ik dat als eerste naar mijn hoofd geslingerd: een moeder laat haar kinderen toch niet in de steek? (Veel lager kan je op de maatschappelijke moedersranking niet zakken.) Hoeveel keren heb ik met een knarsetandende smile geluisterd naar de moederdaggedichtjes van mijn kinderen die stijf stonden van de genderstereotypering? Hoeveel verwonderde reacties krijg ik  over het feit dat ik én van mijn zonen en én van mijn dochter vraag dat ze 1 keer per week koken? Wat ze intussen alle drie kunnen, want alleen oefening baart kunst. Borsten hebben helpt daarbij niet.

***

Uit VUB onderzoek bleek vorig jaar nog dat vrouwen per week gemiddeld 19u30 bezig zijn met het huishouden, dat is 6 uur meer dan mannen. Dit onderzoek van Yilmaz schenkt hier een nieuw licht op, aldus de schrijvers van dit artikel. Vrouwen zoeken het immers zelf! Hiermee wordt een maatschappelijke problematiek van combinatiestress met één vlotte beweging onder het tapijt geveegd. Het is persoonlijk.Het zit tussen de oren van die vrouwen.

Nee, damned, dit zit niet tussen onze oren! Dit ligt niet aan de regelneverij en de controledrang van vrouwen die alles geregeld willen zien op hun manier en denken dat ze alles beter kunnen.( Al bestaan zo’n vrouwen zeker wel.) Dit zit in ons samenlevingsmodel gebakken. We kreunen onder de moeilijke combinatie van betaalde arbeid, zorgarbeid (en niet alleen voor kinderen) en vrije tijd. En dat is ook niet verwonderlijk. In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw werkte vader 50 uren per week en ving moeder alle huishoudelijke werk op en voedde de kroost op. Nu werken vader en moeder buitenshuis, samen een pak meer dan 50 uren per week, en ligt er hen bij thuiskomst nog een pak huishoudelijk werk en zorgtaken te wachten. Het persoonlijke IS politiek!

***

 ‘De Vlaamse vrouwen ervaren amper druk van buitenaf om het huishouden alleen te runnen. Maar ze leggen die zichzelf op, ze willen vaak zelfs geen taken afstaan aan de vaders.’ – ik hap naar adem. En dan snap ik het, want even verder staat: ‘Uit de interviews komt naar voren dat de moeders het dikwijls niet zien zitten om hun partner te vragen iets te doen, omdat zich dan  een (nog vermoeiender) discussie kan ontspinnen.’

Hier komt de kat op de koord. In hoeveel gezinnen lukt het om op een redelijke manier te praten en te onderhandelen over de vele klussen in huis? En welke rol spelen subtiele machtsverhoudingen hierin? Het verschil in inkomen tussen mannen en vrouwen (met dank aan de loonkloof) maakt dat er een een zeer duidelijke maar onuitgesproken ranking tussen de jobs van partners bestaat. Wie het minst verdient, ‘kiest’ er het vaakst voor om ook nog een stapje terug te zetten op de arbeidsmarkt. Wie het minst verdient, heeft het minst in de pap te brokken, ook over de verdeling van niet-betaalde taken.

Bovendien: wie staat er te springen om die saaie, repetitieve taken als wassen, strijken en poetsen in een huishouden op te nemen? Het werk dat nooit gedaan is. Het werk waarvan je alleen maar ziet dat het niet gedaan is.  Dan boks ik liever een lekker hapje in elkaar.

***

Weet je wat ik nog het ergste vind? Niet eens dat deze journalisten in dit artikel een ontstellend gebrek aan kritische reflectie etaleerden op dit verduldige krantenpapier en mijn dag daardoor met een uur of drie verlengden (want wanneer anders vindt een werkende vrouw  de tijd om een boze blog te schrijven, dacht u?).

Maar wel dat ik na maanden wikken en (financieel) wegen eindelijk voor mezelf had beslist dat een duur krantenabonnement toch te verantwoorden was. Daar moet ik nu dus toch nog diep eens over nadenken.

Vannacht of zo.

 

 

Advertenties

12 comments

  1. Ik ga volledig akkoord Eva. Het enige wat ik niet herken is dat ik er me aan erger (terwijl ik nochtans mezelf als feminist beschouw). Eerlijk gezegd: ik verwacht niet beter van de publieke opinie.

    Hoeveel debatten zijn er nu niet gevoerd intussen, en hoe weinig is er veranderd? Over mannen die vrouwen naroepen (zoeken ze het niet zelf, ook niet soms en een beetje?) over verkrachtingen die niet eens geregistreerd worden (zochten ze het niet zelf, dan?) over uw regels hebben (wie dat vandaag nog heeft, zoekt het… juist), over topposities (want…), over het huishouden doen. Blijkbaar is geen van die kwesties, zelfs geen erge zaken als verkrachting of, jawel, topposities missen, genoeg om de opinie te keren. Dus ik lees die artikels zelfs niet meer :).

    O ja, wat ik ook wilde zeggen: top dat jij je kinderen laat koken! Ik haal in mijn eigen omgeving dikwijls het voorbeeld aan dat Zuid-Amerikaanse moeders (als ik me niet vergis) Amerikaanse tieners die niet eens de was zelf kunnen doen, zwaar ‘pampered’ vinden. Mijn eigen omgeving is gelukkig redelijk internationaal gericht, want echt: hoewel feminisme wereldwijd werk heeft, zijn er ECHT dingen die best heel erg normaal zijn buiten Vlaanderen. Volgens mij is het alleen al in Nederland een stuk minder ‘pampered’ dan hier.

    Like

    • Je geeft me veel stof om over na te denken, dankjewel daarvoor! Ik blijf het belangrijk vinden voor mezelf dan om me af en toe eens stevig te laten gaan over kwesties die me als feministe stevig ergeren, omdat ik vind dat al die dingen niet vanzelfsprekend mogen worden (je maakt zelf een mooi lijstje van ergerlijke kwesties). Als we als vrouwen geen tegengas meer geven, wat gaat er dan nog veranderen? Wij zijn burgers, wij hebben een (politieke) stem en die moet gehoord worden!
      Ik heb een tijdje in de VS gewoond, er gestudeerd en ben er ook vele keren naartoe gereisd en wat je schrijft, klopt met mijn ervaring: jonge mensen leren rijden op hun 16de, hebben dan doorgaans ook al een jobje (om die o zo verlangde auto te kopen bijvoorbeeld) gaan naar een ‘collega’ op hun 18de, vaak honderden of duizenden kilometers van huis, en trekken daar hun plan. Ik gniffel altijd als ik in Leuven de eerste studenten op vrijdagochtend al naar huis zie vertrekken en ze op maandagochtend met een Tupperwarecollectie zie terugkeren.
      Als feministe en mama vind ik het superbelangrijk om geen onderscheid te maken tussen mijn zonen en mijn dochter. Ik vind dat ze alle drie moeten kunnen koken, strijken, hun was doen en in het algemeen een zicht moeten hebben op wat er in een huishouden allemaal aan werk is.

      Like

  2. Over die moederdagcadeautjes, mijn cadeau van dit jaar spande de kroon: een wasspeldenzakje met bijhorend gedichtje hoe goed een mama kan wassen! Een Zweedse vriend van mij was oprecht geschilderd en zei dat dit in Zweden echt not done zou zijn. De Vlaamse kleuters krijgen op school de rolpatronen echter nog met de paplepel ingeven. Benieuwd naar het vaderdagcadeau!

    Like

    • OMG, dat spant inderdaad de kroon. Heb je een seintje gegeven aan de school? Mijn kids zijn tieners nu maar ik herinner me heel goed dat ik met een smile en tegelijkertijd inwendig knarsetandend naar zoveel clichés op een hoopje zat te luisteren. Dat zal met vaderdag niet anders zijn… We hebben nog zoveel te leren van de Scandinavische landen! Als we tv kijken, wijs ik er mijn kinderen ook op. En ik zie nu dat ze dat zelf ook zien, er alert voor zijn en er mij op wijzen. Dat is een geweldig gevoel: ze snappen het! Ze kijken met een genderbril, woehoe!

      Like

  3. Hmm, interessant debat. Ik heb hier niet meteen een duidelijke mening over, er zijn veel kanten aan… Misschien dat ik er binnenkort zelf iets over schrijf. Even beter over nadenken.

    Like

      • Tijdens het schrijven vond ik het heel moeilijk om niet in een van de twee kampen (vrouwen zoeken het zelf vs genderstereotypering) te vervallen. Ik heb het dus maar heel concreet gehouden, met gewoon wat voorbeelden uit eigen leven. Want wat ook de oorzaak is, we kunnen het schip alleen keren als we allemaal concrete dingen veranderen in ons eigen leven. Ik weet niet of dat een nuttige bijdrage is, maar ik kan maar proberen he.

        Like

  4. Wat me ook opviel: sommige mensen die normaal heel goed weten hoe rolpatronen werken en waar ze vandaan komen, zeggen over dit artikel plots: ja, klopt wel, ik zie in mijn omgeving veel vrouwen die het niet kunnen loslaten. Alsof die vrouwen plots wel een maatschappelijk eilandje zijn. En het werkt erg op mijn systeem dat de verantwoordelijkheid dan uitsluitend bij die individuele vrouw wordt gelegd: niet bij de partner, niet bij de maatschappij. Nee, bij jou, vrouw.

    Like

  5. Ja Eva, ik viel ook van mijn stoel toen ik krantenoverzicht op de radio hoorde. Verwacht het onverwachte, de Standaard maakt het waar. Het bestaan van seksesocialisatie en verinnerlijking van de rolverwachtingen is blijkbaar geen basismateriaal (meer) om onderzoek te doen over de vrouw-man-verhoudingen.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s